Showing posts with label Kathmandu. Show all posts
Showing posts with label Kathmandu. Show all posts

Tuesday, February 13, 2018

श्री पचली भैरव र १२ वर्षे खड्गसिद्धि जात्रा - राजु नापित






स्रोत व्यक्ति - इन्द्र माली तथा भरत माली
लेखक - राजु नापित
मिति - ने.सं. ११३२

Tuesday, January 23, 2018

चाँगुनारायणया कलश जात्रा - अाभास धरानन्द राजोपाध्याय (तिकिझ्याः वाःपाै)




राजोपाध्याय, अाभास धरानन्द । (२०७३, पुस २७ [ने.सं. ११३७ पोहेलाथ्व चतुर्दशी, 2017 January 10 Wednesday]) । चाँगुनारायणया कलश जात्रा । महर्जन, रत्नकाजी । (सं.) । तिकिझ्याः वाःपाै ।  वर्ष १, अङ्क ११ । काठमाडाैँ नेवाः मिडिया प्रा.लि. । पृष्ठ ३ । 

Monday, January 15, 2018

River-Names of Nepal Valley

River-Names of Nepal Valley


Malla, Kamal P. (1983). River-Names of the Nepal Valley: A Study in Cultural Annexation. Contributions to Nepalese Studies. Vol. 10, Issue 1 & 2 [December 1982, June 1983]. Kirtipur: Center for Nepal and Asian Studies/Tribhuvan University (CNAS/TU). pp.58. 


Date (in AD) Hydronym नेपालीमा Type Location
477 Vāgvatī वाग्वती River Devapātan
557 Bunlu बुन्लु River Pharping
573 Manimatī मनिमती River Pātan, Saṅkhamula
c.a. 595- 605 Udalmalaka उदलमलक Water-source Cẵngu
Śātuntī शातुन्ती Water-source Cẵngu
Burdrumbadul बुर्द्रुम्बदुल River Cẵngu
Ripśiṅko रिप्शिङ्को Water-source Cẵngu
Vilhaṅkho विल्हङ्को Water-source Cẵngu
Projñjambu प्रोज्ञ्जम्बु Junction Cẵngu
Proṅnipraṅ प्रोङ्नीप्राङ् Junction Cẵngu
Proṅprovāṅ प्रोङ्प्रोवाङ् Junction Cẵngu
Dhelanti धेलान्ती River Cẵngu
Tekhumdul तेखुम्दुल Water-source Banepā
597 Jñātikhṛin ज्ञातिखृन River Tokhā
Tilamaka तिलमक Canal Tokhā
Saṅko सङ्को Water-fall Bhaktapur
Sanjara सन्जर Water-fall Bhaktapur
613 Custuṅ चुस्तुङ् River Tistung
Cupriṅ चुप्रिङ् River Tistung
695 Teṅkhu तेङ्खु River Lagan, Kāthmāndu
Cisimaṇḍā चिसिमाण्डा Canal Lagan, Kāthmāndu
697 Mekaṇḍidul मेकण्डिदुल Canal Paśupati
Sreṣṭhidul स्रेष्ठिदुल Canal Paśupati
705 Puttī पुत्ती River Balambū
Lulju लुल्जु Canal Balambū
Yavadu यवदु River-junction Balambū
Himanadī हिमनदी River Balambū
Utthimanadī उत्थिमनदी River Balambū
Gollam गोल्लम् Canal Balambū
Samvaidya सम्विद्या River Balambū
c.a. 713-733 Yaku यकु River (?) Naxāl
Japtikhū जप्तिखू River Naxāl
Huḍikhū हुडिखू River Naxāl
Vṛhannadī वृहन्नदी River Naxāl
Lamkhu लम्खु River Naxāl

Malla, Kamal P. (1983). River-Names of the Nepal Valley: A Study in Cultural Annexation. Contributions to Nepalese Studies. Vol. 10, Issue 1 & 2 [December 1982, June 1983]. Kirtipur: Center for Nepal and Asian Studies/Tribhuvan University (CNAS/TU). pp.57-68. 

Wednesday, January 10, 2018

विश्वभूमि - २०५० असार १७ (1 July 1993)

विश्वभूमि 

नेपालभाषाया न्हि पाै / Nepal Bhasa Daily

सन्ध्याकालीन संस्करण


पूर्णाङ्क १५६१
वर्ष ५ अङ्क १९८
नेपालभाषामा प्रकाशित
ने.सं. १११३ दिल्लाथ्व द्वादशी वि.सं. २०५० असार १७ 1 July 1993 AD

Page 1

Page 2

Page 3

Page 4

Sunday, October 29, 2017

काठमाडाैँका चार नारायणहरू

काठमाडाैँ उपत्यकाका चार प्रमुख नारायणहरू भएझैँ काठमाडाैँको प्राचीन भित्री शहरमा पनि चार प्रमुख नारायणहरू विराजमान छन् ।
काठमाडाैँका चार नारायणहरू
Four Nārāyaṇas of Kāṭhmāṇḍu
क्र.
सं.
काठमाडाैँ उपत्यकाका
चार प्रमुख नारायण
काठमाडाैँको सम्बन्धित
चार नारायणहरू
कैफियत
इचंगुनारायण इखानारायण बाङ्गेमुढा
चाँगुनारायण अट्को नारायण अट्को टाेलको यस नारायणलार्इ विरिञ्चि नारायण पनि भनिन्छ ।
विशंखु नारायण ह्युमत टोलको नारायण ह्युमत टोल नपुग्दै तुकं बहाःको ठीक विपरीत गणेश मन्दिरको भित्र चोकमा
शेष नारायण अोन्दे नारायण अोन्दे टोलको शिखरशैलीको नारायण

Thursday, June 9, 2016

Calendar: Annual Jatra of 4 Karunamaya

काठमाडाैं उपत्यकाका मत्स्येन्द्रनाथ (करुणामय)को
रथयात्रा तालिका



मत्स्येन्द्रनाथको नामस्थानविक्रम संवत्नेपाल संवत् महिनाग्रेगोरियन संवत् महिना
महिना
पक्ष
तिथि
रातो मत्स्येन्द्रनाथ
(पद्मपाणि अवलोकितेश्वर, बुंगःद्यः)
ललितपुर, तःबहाःवैशाखकृष्णचतुर्दशीचौलागाApril / May
सेतो मत्स्येन्द्रनाथ
(अमोघपाश अवलोकितेश्वर, जनबहाःद्यः)
काठमाडाैँ, जनबहालचैत्रशुक्लअष्टमीपोहेलाथ्वDecember / January
चोभार मत्स्येन्द्रनाथ
(चोभाःद्यः)
चोभार, कीर्तिपुर, काठमाडाैँ




नाला मत्स्येन्द्रनाथनाला, काभ्रेचैत्रकृष्णद्वितीयाचिल्लागाMarch / April


* Compiled from Panchanga calendar.

Calendar: Annual Ritual Bath of 4 Karunamaya

काठमाडाैं उपत्यकाका मत्स्येन्द्रनाथ (करुणामय)को
महास्नान (न्हं वं) तालिका



मत्स्येन्द्रनाथको नाम स्थान विक्रम संवत् नेपाल संवत् महिना ग्रेगोरियन संवत् महिना
महिना
पक्ष
तिथि
रातो मत्स्येन्द्रनाथ
(पद्मपाणि अवलोकितेश्वर, बुंगःद्यः)
ललितपुर, तःबहाः वैशाख कृष्ण प्रतिपदा चौलागा April / May
सेतो मत्स्येन्द्रनाथ
(अमोघपाश अवलोकितेश्वर, जनबहाःद्यः)
काठमाडाैँ, जनबहाल पाैष शुक्ल अष्टमी पोहेलाथ्व December / January
चोभार मत्स्येन्द्रनाथ
(चोभाःद्यः)
चोभार, कीर्तिपुर, काठमाडाैँ चैत्र शुक्ल प्रतिपदा चौलाथ्व March / April
नाला मत्स्येन्द्रनाथ नाला, काभ्रे चैत्र कृष्ण प्रतिपदा चिल्लागा March / April

* Compiled from Panchanga calendar. 

Monday, March 28, 2016

काठमाडौँ उपत्यकाका ४ प्रमुख नारायणहरू

काठमाडौँ उपत्यकाका चार प्रमुख नारायणहरू

१) चाँगु नारायण, भक्तपुर
२) इचंगु नारायण, हल्चोक, काठमाडौँ
३) शेष नारायण, फर्पिङ्ग, काठमाडौँ
४) विशङ्खु नारायण, ललितपुर


Saturday, February 6, 2016

12 Year Bhadrakālī Dance, Balampu

On 30 January 2016 (B.S. 16 Magh 2072, Saturday), the 12-year Bhadrakālī ritual dance was performed at the Brahmapur chowk (later corrupted as Balampu) at Indracoka, Kathmandu.

Pacalī Bhairava performing tantric worship during the ritual dance
Photo By: Abhas D Rajopadhyaya (30 January 2016, Kathmandu)

A member of Rājopādhyāya clan of Balampu, Indracoka and a
noted artist Jeevan Rajopadhyaya offers a white duck on behalf
of the Balampu Rājopādhyāya Āgama Chheṃ to the Kaumāri devī of 12-year Bhadrakālī ritual dance at Balampu Chowk

Photo By: Abhas D Rajopadhyaya (30 January 2016, Kathmandu)

Friday, December 25, 2015

Reconstruction of Bouddhanath after April - May 2015 earthquake

The Bouddha Stupa (Bouddhanath or Khasti chaitya) was damaged by 7.8 Mw Gorkha earthquake (April - May 2015). The following photograph was clicked in December 2015 when reconstruction works were carried out.


From a post shared in Facebook. Also shared in one of those posts (of the same day) was a photograph below:




Wednesday, November 18, 2015

प्रस्तावित नक्शाहरू : सिंह सत्तल जीर्णोद्धार २०७१

Poster on the reconstruction of Siṃha Sattal (2014):



सिंह सत्तल जीर्णोद्धार कार्य

काठमाडैाँ महानगरपालिका - २०, 
मरुटोल, काठमाडैाँ ।

प्रस्तावित नक्शाहरू

संयुक्त लगानी :

1. गुठी संस्थान
केन्द्रिय कार्यालय
त्रिपुरेश्वर, काठमाडैाँ ।

2. काठमाडैाँ महानगरपालिका
हनुमानढोका दरबार क्षेत्र संरक्षण कार्यक्रम
वसन्तपुर, काठमाडैाँ ।

The following is the proposed roof plan of Siṃha Sattal:


The following is the proposed attic floor plan of Siṃha Sattal:

.

Tuesday, November 17, 2015

हल्चोकको १२ वर्षे नाचका देवगणहरू

हल्चोकको १२ वर्षे आकाश भैरव
(हल्चोक भैरव) नाचका देवगणहरू

क्र.
सं.
देवदेवीको नाम वर्ण आयुध बलि नेत्र कैफियत
चण्डी रातो खाली चल्ने द्विनेत्र
कुमारी रातो खाली चल्ने द्विनेत्र
आकाशभैरव नीलो खड्ग चल्ने त्रिनेत्र
गङ्गा सेतो खाली नचल्ने (शाकाहारी) त्रिनेत्र
महादेव सेतो त्रिशूल नचल्ने (शाकाहारी) त्रिनेत्र
पार्वती हरियो खाली नचल्ने (शाकाहारी) त्रिनेत्र
आकाशदेवी हरियो धनुषवाण चल्ने त्रिनेत्र
बाराही रातो खाली नचल्ने (शाकाहारी) त्रिनेत्र
महाकाली नीलो छुरी चल्ने त्रिनेत्र
१० दक्षिणकाली रातो छुरी चल्ने त्रिनेत्र
Source:
शर्मा, नूतनधर । (२०७०, असार २१) । हलचोकको श्री आकाश भैरव नाच । नेपाल सरकार, संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय, हनुमानढोका दरबार संग्रहालय विकास समिति, काठमाडैाँ महानगरपालिका, सम्पदा शाखा, हनुमानढोका दरबार क्षेत्र संरक्षण कार्यक्रम - वसन्तपुर तथा डान्स कल्चरल आर्ट सेन्टरद्वारा काठमाडैाँमा आयोजित "विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत हनुमानढोका दरबार क्षेत्रमा परम्परादेखि सञ्चालित परम्परागत नाच सम्बन्धी एक दिने गोष्ठी" मा प्रस्तुत कार्यपत्र । पृष्ठ ४ ।

Sharma, Nutandhar. (2013 July 5). Halacokako Śrī Ākāśa Bhairava Nāca [The Dance of Śrī Ākāśa Bhairava of Halacoka]. A paper presented at a seminar entitled "One-Day Seminar on the Traditional Dances Organized Traditionally in the Hanumandhoka Palace Area Enlisted in World Heritage List" organized by Nepal Government, Ministry of Culture, Tourism and Civil Aviation (MoCTCA), Hanumandhoka Palace Museum Development Committee, Kathmandu Metropolitan City, Hanumandhoka Palace Area Preservation Program - Basantapur and Dance Cultural Art Center. pp. 4.

हल्चोकको भैरव नाचका देवगणहरू वार्षिक

वार्षिक इन्द्रजात्रा पर्वमा
काठमाडैाँमा नचाइने 
हल्चोकको
आकाश भैरव (हल्चोक भैरव) नाचका देवगणहरू


क्र.
सं.
देवदेवीको नाम वर्ण आयुध बलि नेत्र कैफियत
चण्डी रातो खाली चल्ने द्विनेत्र
कुमारी रातो खाली चल्ने द्विनेत्र
आकाशभैरव नीलो खड्ग चल्ने त्रिनेत्र
Source:
शर्मा, नूतनधर । (२०७०, असार २१) । हलचोकको श्री आकाश भैरव नाच । नेपाल सरकार, संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय, हनुमानढोका दरबार संग्रहालय विकास समिति, काठमाडैाँ महानगरपालिका, सम्पदा शाखा, हनुमानढोका दरबार क्षेत्र संरक्षण कार्यक्रम - वसन्तपुर तथा डान्स कल्चरल आर्ट सेन्टरद्वारा काठमाडैाँमा आयोजित "विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत हनुमानढोका दरबार क्षेत्रमा परम्परादेखि सञ्चालित परम्परागत नाच सम्बन्धी एक दिने गोष्ठी" मा प्रस्तुत कार्यपत्र । पृष्ठ ४ ।

Sharma, Nutandhar. (2013 July 5). Halacokako Śrī Ākāśa Bhairava Nāca [The Dance of Śrī Ākāśa Bhairava of Halacoka]. A paper presented at a seminar entitled "One-Day Seminar on the Traditional Dances Organized Traditionally in the Hanumandhoka Palace Area Enlisted in World Heritage List" organized by Nepal Government, Ministry of Culture, Tourism and Civil Aviation (MoCTCA), Hanumandhoka Palace Museum Development Committee, Kathmandu Metropolitan City, Hanumandhoka Palace Area Preservation Program - Basantapur and Dance Cultural Art Center. pp. 4.

Monday, November 16, 2015

Sunday, November 15, 2015

"The Hindu Pantheon in Nepalese Line Drawings" by Bühnemann (2003)

Title of the Book: The Hindu Pantheon in Nepalese Line Drawings: Two Manuscripts of the Pratiṣṭhālakṣaṇasārasamuccaya
Author: Gudrun Bühnemann
Publication Year: 2003
Published By: Indica, Vārāṇasī


This book reproduces line drawings of the pantheon of deities described in chapter 6 of the Pratiṣṭhālakṣaṇasārasamuccaya from two 17th-century Nepalese manuscripts Drawing of the 64 Yoginīs according to the Devī-Purāṇa found in an appendix to both manuscripts are also reproduced. 

The line drawings from Nepal should prove to be of great importance to the study of Hindu iconography. Comprehensive and almost complete sets of illustrations of pantheons such as this one are rarely found. 

In addition to the line drawings, this volume reproduces the Sanskrit text of chapter 6 of the printed edition of the printed edition of the Pratiṣṭhālakṣaṇasārasamuccaya (published in Kathmandu in 1966), which is not accessible. The Pratiṣṭhālakṣaṇasārasamuccaya, also called Lakṣaṇasārasamuccaya, Lakṣaṇasaṅgraha and Lakṣaṇasamuccaya, is a text of the 11th or 12th century and is attributed to Vairocana. It is a work on the construction and installation of lingas compiled from various Agamas. The present book discusses its authorship and date, the contents of its individual chapters, and analyses in detail the iconographic features of the deities described in chapter 6.

(Text from amazon.com)

Table of Contents


For APA citation:
Bühnemann, Gudrun. (ed.). (2003). The Hindu Pantheon in Nepalese Line Drawings: Two Manuscripts of the Pratiṣṭhālakṣaṇasārasamuccaya. Vārāṇasī: Indica.

For MLA citation:
Bühnemann, Gudrun, ed. The Hindu pantheon in Nepalese line drawings: two manuscripts of the Pratiṣṭhālakṣaṇasārasamuccaya. Vārāṇasī: Indica Books, 2003.

Saturday, November 14, 2015

प्राचीन काठमाडैाँका १८ बहालहरू

प्राचीन काठमाडैाँका १८ बहाःहरू


क्र.सं. बहालको नाम टोलको नाम सृष्टिकर्ता कैफियत
क्वाः बहाः ठँहिटी वाक् वज्र
झ्वाःबहाः कुसुमलाछी
ढोका बहाः त्यैाड
ग बहाः नःघः
तःछेँ बहाः असन सुरत वज्र
जन बहाः केल
इतुम् बहाः किलागल केशचन्द्र मल्ल
ते बहा नँ छेँ वन्धु दत्त
सवल बहाः चिकँअत शाश्वत् वज्र
१० मू बहाः वटु सुरत वज्र
११ मखँ बहाः मखन शान्तिकराचार्य
१२ श्रीखण्डमूल बहाः
सिखमू बहाः
लायकु लीला वज्र
१३ मिखा बहाः ज्याबहाल
१४ इकु बहाः चिकंमुगल
१५ ॐ बहाः जोर गणेश झोछेँ
१६ लगं बहाः लगन
१७ मुसुम बहाः ब्रह्मटोल मञ्जु वज्र
१८ ब्रह्मटोल मञ्जु वज्र

I have added few more details to the compilation by Dineśānanda Rājopādhyāya (born 1927 AD, Indracoka, Kathmandu).

Wednesday, November 11, 2015

पचली भैरवको १२ वर्षे नाचका देवगण


पचली भैरवको १२ वर्षे नाचमा सम्मिलित देवगणको सूची 


क्र.
सं.
देवताहरूको नाम स्थानीय नेपाल
भाषामा नाम
नेत्र वर्ण कैफियत
महालक्ष्मी
त्रिनेत्र कुमकुम वर्ण
गणेश गणेद्यः त्रिनेत्र श्वेत वर्ण
ब्रह्मायणी म्हासुख्वाःद्यः राम तिलक पित वर्ण
रूद्रायणी तुयूख्वाःद्यः त्रिनेत्र श्वेत वर्ण
कैामारी कुमारी रक्त वर्ण
नारायणी वाउँख्वाःद्यः रामतिलक हरियो वर्ण
बाराही बाराही द्यः रक्त वर्ण
इन्द्रायणी मनमय्जु छड्के त्रिनेत्र कुमकुम वर्ण
काली अजिमा त्रिनेत्र रक्त वर्ण
१० भैरव पचली भैरव स्वच्छन्द त्रिनेत्र निलो वर्ण
११ सिंहिनी सिंवा द्यः श्वेत वर्ण
१२ व्याघ्रिनी धुंवा द्यः बाघ वर्ण
१३ श्वेत भैरव तुयूम्ह महाःद्यःख्वाः श्वेत वर्ण

Source:
नापित, राजु । (2013, ने.सं. ११३३) । श्री पचली भैरव र १२ वर्षे खड्गसिद्धि जात्रा । 
Indra Mali and Bharat Mali credited by Napit (2013).

Monday, November 9, 2015

उपत्यकाका १२ प्रमुख तीर्थस्थलहरू


नेपालमण्डल - उपत्यकाका 

१२ प्रमुख तीर्थस्थलहरू 


समुद्री किनार, पवित्र नदी जस्ता पानीका स्रोतनजिक व्यवस्थित मानवीय बसोवास भएको सबैलार्इ ज्ञात छ । विश्वभर नै यसरी स्वच्छ र पवित्र नदी वा समुद्रकै नजिक शहरहरू भएका उदाहरणहरू प्रशस्तै छन्, चाहे त्यो काठमाडैाँ नै होस् वा गङ्गा नदी नजिक बनारस (भारत) र युरोपमा समेत थेम्स् नदी नजिक लण्डन (संयुक्त अधिराज्य)। नदी सभ्यता प्राचीन शहरहरूमा अद्यापि विद्यमान नै पाइन्छ । पानीको मानवीय आवश्यकतासँग यो नदी सभ्यता गाँसिएको प्रष्टै छ ।

हिन्दु परम्परामा ठूलाठूला नदीहरूको सङ्गमलार्इ थप महत्त्वका साथ हेरिन्छ । नदीका तटहरू त पवित्र भए नै, त्यसमा पनि अझ दोभान वा त्रिवेणीहरूको पनि विशेष धार्मिक र सांस्कृतिक महत्त्व रहेको छ । यी दोभान वा त्रिवेणीहरूलार्इ प्रमुख तीर्थस्थल मानी श्राद्धादि कर्म गर्ने र विशेष अवसरहरूमा मेला नै भर्न जाने चलन समेत रहेको छ ।

काठमाडैाँको नदी संस्कृतिसँगै जोडिएको एक महत्त्वपूर्ण पक्ष नागपूजन पनि हो । नागहरूलार्इ पूजा गर्ने चलन हिन्दु परम्परा लगायत विविध अन्य लोक परम्परामा पनि पाइन्छ । काठमाडैाँ उपत्यका तलाउ हुँदै यहाँ विचरण गर्ने कर्कोटक आदि नागहरूका कथाहरू पनि अद्यापि सुन्न पाइन्छ ।

यस पोष्टमा काठमाडैाँ उपत्यकाका केही प्रमुख तीर्थहरूको नाम तथा प्रत्येक तीर्थसँग जोडिएका विविध नागराजाहरूको नाम सङ्कलित गरिएको छ ।

उपत्यकाका प्रमुख तीर्थ 
तथा नागराजाहरू


क्र.सं. नागराजाको नाम तीर्थको नाम तीर्थस्थल रहेको ठाउँ
तक्षक नाग पुण्य तीर्थ गोकर्ण
सोक्षिकी नाग शान्त तीर्थ गुह्येश्वरी
शङ्खपाल नाग शङ्खर तीर्थ शङ्खमूल
स्वरूप नाग राज तीर्थ कालोपुल / सानेपा
कुलिक नाग मनोरथ तीर्थ टोखादुवा
अपलाल नाग निर्मल तीर्थ भद्रमती (भचाखुसी)
नन्दउपनन्द नाग लखु / विधान तीर्थ कङ्केश्वरी / कङ्ग अजिमा
बासुकी नाग ज्ञान तीर्थ कह्रँ खुसी (बुङ्गमती)
वरुण नाग चिन्तामणि तीर्थ टेकु दोभान
१० पद्मधवल नाग प्रमोद तीर्थ दानगा
११ महापद्मधवल नाग सुलक्षण तीर्थ भाजँ गाँ (कीर्तिपुर)
१२ कान्ति नाग जय तीर्थ नख्खु

सूची :


1. पुण्य तीर्थ, गोकर्ण
2. शान्त तीर्थ, गुह्येश्वरी
3. शङ्खर तीर्थ, शङ्खमूल
4. राज तीर्थ, कालोपुल / सानेपा5. मनोरथ तीर्थ, टोखादुवा
6. निर्मल तीर्थ, भद्रमती (भचाखुसी)
7. लखु / विधान तीर्थ, कङ्केश्वरी / कङ्ग अजिमा
8. ज्ञान तीर्थ, कह्रँ खुसी (बुङ्गमती)
9. चिन्तामणि तीर्थ, टेकु दोभान
10. प्रमोद तीर्थ, दानगा
11. सुलक्षण तीर्थ, भाजँ गाँ (कीर्तिपुर)
12. जय तीर्थ, नख्खु