Friday, July 31, 2015

Eight Bhairavas of Maru tole

The following is the list of eight Bhairavas guarding the Maru tole encircling the Bhuti Sa भुति सः (Chāyā Chatra Bhairava छायाँछत्र भैरव deity) and is collected in a local chronicle entitled Devatāharūko Vaṃśāvalī देवताहरूको वंशावली (unpublished, hereafter VD) compiled by Pundit Dineśānanda Rājopādhyāya (born 1923 A.D. | 1984 B.S. in Kāṭhmāṇḍu, Nepāl). The following information is compiled in pp. 923-925 under the section named ।। काठमाडाैँ, मरु टोल, अष्ट भैरवको बयान् ।। :

Chronicler Rājopādhyāya (pp. 928) mentions that he compiled the information from a collection of Dr. Yogendra Bhakta Śreṣṭha (Kāṭhmāṇḍu, Nepāl) on 19 January 1979 A.D., Friday (B.S. 2035 Māgh 5).


Rājopādhyāya, Dineśānanda. (n.d.). Devatāharūko Vaṃśāvalī. [Unpublished].
MS in collection of his son
Rājopādhyāya, Gauravānanda 'Rāju'.

Eight Bhairavas guarding Maru tole



S.
N.
Purāṇic
Name
Alternate Name Location Description
1 Aṣitāṅga Bhairava
असिताङ्ग भैरव
Ānanda Bhairava
अानन्द भैरव
गणेश दास साल्मीको घरको पश्चिमतर्फ
2 Ruru Bhairava
रुरु भैरव
- मरु सत्तलको पश्चिम दक्षिणको कुना
3 Caṇḍa Bhairava
चण्ड भैरव
Svacchanda Bhairava
स्वच्छन्द भैरव
सिंह सत्तलको मुनि, भीमसेनस्थान जाने
बाटोमा
4 Krodha Bhairava
क्रोध भैरव
- अशोक विनायकको घर मुनि
5 Unmatta Bhairava
उन्मत्त भैरव
- मरुहिटी जाने बाटोको दायाँतर्फ बाटोमा
6 Kapālī Bhairava
कपाली भैरव
Kapāl Bhairava
कपाल भैरव *
मरु टोलको नासःद्यःको सत्तलको दक्षिण
तर्फको कुनामा
7 Bhīṣaṇ Bhairava
भीषण भैरव
- छाया छत्र पीठका पूर्व भागमा पन्त, जोशी
बाहुनको घरको कुनामा
8 Saṃhāra Bhairava
संहार भैरव
- मरु गणेशको ठूलो घण्टा मुनि
* As written in the VD.

Friday, July 17, 2015

64 art forms (६४ कला)

६४ कलाको सूची 

(List of 64 art forms)


S.N. कला Art Form
कैफियत
1
गायन
Singing
2 वादन
Playing Musical Instrument
3 नर्तन Dance
4 नाट्य
Theatre
5 चित्रकारी Painting
6 टीकाटाला
7 चामलको दानाले फूलबुट्टा बनाउनु
Decoration with rice
8 पुष्प शृङ्गार
Flower-Decoration
9 अङ्गराग
बुकुवा
10
गृह सज्जा
House-Decoration
11 शयन रचना
Bed-Decoration
12 जलतरङ्ग
13 पचका हान्नु
14 चित्रायोग
उमेरका वा अवस्था परिवर्तन गर्नु
15 माला गाँस्नु
Weaving a garland
16 कपालमा फूल सजाउनु
17 पोशाक फेर्नु
Clothing
18 ढुङ्ग्री, काँटा लगाउनु
19 अत्तर लगाउनु
Scenting
20
गहना पहिरनु
Ornamenting
21 चटक गर्नु
22 रूप रचना
23 हातले चाँडो चाँडो हल्का काम गर्नु
24 खाना पकाउनु
Culinary
25 शर्वत अादि बनाउनु
Making drinks
26 सिलाइ Knitting
27 धागो, बत्ती कात्नु
28 सितार, तबला बजाउनु
Playing sitar, tabla
29 गाउँखाने कथा, कविता, कथा भन्नु
Telling tales, poetry
30 अन्त्याक्षरी श्लोक पढ्न सक्नु
31 कठिन पदको अर्थ गर्न सक्नु
Decipher meaning of complex words
32 पुस्तक वाचन गर्न सक्नु
Reciting a book
33 नाट्यकला
Theatre-art
34 समस्या पूर्ति गर्नु
Solving a problem
35 मेच, कुर्सी बनाउनु
36 काठको मर्मत काम
Carpentry
37 सिकर्मी काम
Masonry
38 वास्तु कर्म
39
सुन, चाँदीको काम
Goldsmith
40
धातुकर्म Ironsmith
41 हीरा अादि जुहारती काम
42 खनिजविद्या Mineralogy
43 बगैँचा बनाउने
Gardening
44 चरा, भेँडा लडाउने
45 सुगा, मैना पढाउने
Training a parrot
46 तेल मालिस गर्ने
Oil-massaging
47 साङ्केतिक शब्द वा अक्षरमा कुरा गर्ने
48 विदेशी भाषा ज्ञान
Knowledge of foreign language
49 देशी अन्य भाषा ज्ञान
Knowledge of local languages
50 प्राकृतिक लक्षणबाट शुभ-अशुभ जान्नु
51 जन्तरमन्तर जान्नु
Magic-spelling
52 रक्षाबुटी बाँध्ने काम

53 अर्काले पढेको सुनेर त्यस्तै पढ्नु
54 कविता, काव्य रचना
Writing Poetry
55 शब्दकोष, छन्द र लयको ज्ञान
Knowledge of vocabulary, meter and rhythm
56 क्रियाको प्रभाव बदल्न जान्नु
57
ठगी वा एेयारी गर्नु
Cheat, spying
एेयारी = गुप्तचरी
58 लत्ताकपडाको हिफाजत गर्नु
59 जुवा Card-games
60 पाशा, बुद्धिचाल अादि
Chess
61 बाल खेल जान्नु
Knowledge of children-games
62 नम्रता, शिष्टाचार
Politeness
63 हात्ती, घोडा सजाउनु
64 लडाइँ, कुस्ती, कसरत अादि जान्नु
Knowledge of warfare and exercises


Saturday, June 13, 2015

Ritual Calendar - Jana Bahā Dya

Annual Ritual Calendar of

Jana Bahā Dya (जनबहाः द्यः)

Kāṭhmāṇḍu


Alternate Names: 
Sveta / Seto Machhindranath (श्वेत / सेतो मच्छिन्द्रनाथ)
Sveta / Seto Matsyendranath (श्वेत सेतो मत्स्येन्द्रनाथ)
Karunamaya (करुणामय)
Amoghpasa Avalokitesvar (अमोघपाश अवलोकितेश्वर)

Location: 
Kel Tole, Kāṭhmāṇḍu



महिना पक्ष तिथि नेवाः महिना पर्वपूजा विवरण कैफियत
पैाष शुक्ल सप्तमी पोहेलाथ्वः लः कायेगु भचाखुसी नदीमा गर्इ पानी लिन जाने
बैाद्ध परम्परानुसार होमपूजा सहित शुद्धीकरण
अष्टमी न्हं वं मन्त्रोच्चारण सहित महास्नान
नवमीदेखि रङ्गरोगन देवताको मूर्तिमा रङ्ग लगाउने, अङ्गहरू बनाउने
पूर्णिमा दशकर्मपूजा जन्मदेखिका सबै कर्महरू गरिन्छ
केटा र केटीका कर्महरू पनि गरिन्छ,
उदाहरणः केटाझैँ व्रतबन्ध तथा केटीझैँ गुफा राख्ने र र्इही कर्म
मिलाः पुन्हि
चैत्र शुक्ल अष्टमीभन्दा
अघि
चैालाथ्वः रथ निर्माण जमलस्थित तीनधारा पाठशाला अगाडि ३२ हात अग्लो रथ निर्माण
अष्टमी रथयात्रा जमल, घण्टाघर, रत्नपार्क, भोटाहिटी हुँदै असन टोलसम्म यात्रा
रात्रिमा असनमा मृतात्माको शान्ति कामनासहित दीप प्रज्ज्वलन
भोलिपल्ट असन, बालकुमारी, केलटोल, इन्द्रचोक, मखन हुँदै हनुमानढोका
रात्रिमा हनुमानढोकामा दीप प्रज्ज्वलन
भोलिपल्ट हनुमानढोका, मरुटोल, अट्को, चिकंमुगल, मजिपाट, जैशीदेवल
हुँदै लगन टोलसम्म यात्रा
लगनमा जीवित देवी कुमारीको उपस्थिति अनिवार्य
लगनमा माजु सिमालार्इ तीनपटक गरी परिक्रमा
रात्रिमा दीप प्रज्ज्वलन
पूर्णिमा समापन लगनयात्रा तथा माजु सिमाको तीनपटक परिक्रमा पूर्णिमाभित्र
सम्पन्न गर्नुपर्ने, जीवित देवी कुमारीको उपस्थितमा रथबाट
जनबहाः द्यःको मूर्ति निकालिने
जनबहाः द्यःको फिर्ती सवारीः लगनबाट करुणामय मार्ग हुँदै
दलाछी, जैशीदेवल, कोहिटी, भीमसेनस्थान, मरुटोल, प्याफल,
यटखा, देशय् मरु झ्याः, नरदेवी, किलागल, भेडासिं, केलटोल
हुँदै जनबहाल फर्काउने
ल्हुति पुन्हि
* Collected from various sources.

Friday, March 20, 2015

Eight Mother Goddesses of Kathmandu

Eight Mātṛkās (Mother Goddesses) of Kathmandu city


S.N. Local Deities' Name Mātṛkā Form Location Remarks
1. Pāsikvaḥ Ajimā Brahmāyaṇī Kamalādī, behind Tīndhārā Pāṭhśālā
2. Nay Ajimā Vaiṣṇavī Pacalī
3. Mhayepi Ajimā Māheśvarī or Rudrāyaṇī Mhayepi
4. Luti Ajimā Indrāyaṇī Indrāyaṇī near Dhalko, opposite Śobhā Bhagvatī
5. Lũmadhi Ajimā Kaumārī Bhadrakālī
6. Phibva Ajimā Vārāhī Maitīghar Not open to public
7. Kaṅga Ajimā or Kaṅkeśvarī Cāmuṇḍā Kaṅkeśvarī at Viṣṇumatī River bank
8. Candralakhu Ajimā Mahālakṣmī Nārāyaṇahiṭī Not open to public

१. पासिक्व अजिमा
Pāsikvaḥ Ajimā
२. नइ अजिमा
Nay Ajimā
३. म्हय् पि अजिमा


Mhayepi Ajimā
४. लुति अजिमा (इन्द्रायणी)
Courtesy:

Luti Ajimā

५. लुँमधि अजिमा (भद्रकाली)
Photo By: Abhas D Rajopadhyaya (2012)

Lũmadhi Ajimā 

६. फिब्व अजिमा
Phibva Ajimā

७. कंग अजिमा (कङ्केश्वरी)


Kaṅga Ajimā or Kaṅkeśvarī

८. चन्द्रलखु अजिमा
Candralakhu Ajimā




Tuesday, February 24, 2015

MS - Nṛsiṃha and Śiva mantra


MS - Nṛsiṃha and Śiva mantra
 Courtesy: Dr. Govinda Sharan Upadhyaya (Friday 13 February 2015 at 20:41)
Available at the following link:

Dr. Upadhyaya gives the following caption to this: 

Mantra-Manuscript : Written in hand made papers by hand made Ink about 302 year ago by one of my ancestor.

मूलपाठ

श्री
१९
1. स्वाहा ।। वज्रदंताय शिखायै वषट् ।। धी
2. महिकवचाय हुं ।। तन्नोनृसिंहनेत्रत्र
3. यायवैाषट् ।। प्रचोदयात्अस्त्रायफट्
4. इति नृसिंहगायत्री ।। अथमंत्रः ।। ओं नृं नृं
5. नृं नृसिंहायनमः ।। इतिमंत्रः ।। १ ।। अथ
---------------------------------------------------------------------------
(२०?)
1. शिवगायत्री ।। ओं महादेवाय विमहे ।।
2. रुद्रमूतर्ति धीमहि ।। तन्नोशिवप्रचोदया
3. त् ।। ओं महादेवाय अंगुष्ठाभ्यां नमः ।। वि
4. द्महेतर्जनीभ्यां नमः ।। रुद्रमूर्तिमध्यमा
5. भ्यां नमः ।। धीमहिअनामिकाभ्यां नमः

In English
Śrī
19
The Nṛsiṃha Gāyatrī and the mantra of Lord Nṛsiṃha.
(20 ?)
The Śiva Gāyatrī.